Instrumenty optyczne pomagają nam poznać otaczający świat. Teleskopy umożliwiają badanie odległych obiektów kosmicznych, podczas gdy mikroskopy dają wgląd w strukturę mikroświata, takiego na przykład jak pojedyncza komórka.

Nasze oczy są doskonale zaprojektowanymi instrumentami optycznymi. Gdy spoglądamy na jakikolwiek przedmiot to system soczewek znajdujący się w przedniej części oka tworzy jego obraz na siatkówce - znajdującej się w głębi oka warstwie składającej się z około 125 milionów czułych na światło komórek. Światło padając na siatkówkę powoduje, że jej komórki wysyłają nerwami do mózgu informacje w postaci impulsów elektrycznych.

Oczy potrafią automatycznie przystosowywać się do zmiennego oświetlenia. Światło wpada do oka poprzez otwór w tęczówce zwany źrenicą. Przy dobrym oświetleniu źrenica automatycznie kurczy się ograniczając ilość światła padającego | na siatkówkę do takiego poziomu, który siatkówka oraz nasz system nerwowy potrafi znieść. Gdy 3 oświetlenie jest słabe, otwór źrenicy powiększa się e zwiększając jednocześnie jasność obrazu. Jeżeli z pełnego słońca wchodzimy do ciemnego pokoju to przez minutę lub dwie nie widzimy zbyt wiele.

Powiększenie

Bardzo mocne soczewki skupiające używane są jako szkła powiększające, czyli lupy. Najstarsze powiększające przyrządy optyczne datowane są na ok. 20 wieków wstecz. Źródła greckie i rzymskie opisują jak używać zaokrąglonego szklanego naczynia wypełnionego wodą do otrzymywania powiększonych obrazów przedmiotów. Szklane soczewki powiększające powstały znacznie później. Pierwszymi ich użytkownikami byli prawdopodobnie wczesnośredniowieczni mnisi przepisujący jakieś 1000 lat temu manuskrypty w klasztornych skryptoriach. W końcu XIII wieku słabych szkieł powiększających zaczęto używać do korygowania dalekowzroczności. Lecz dopiero w początkach XV wieku ktoś odkrył technikę wyrobu soczewek rozpraszających i wpadł na pomysł by użyć ich do skorygowania krótkowzroczności.